سیمان

به نام خدا

سیمان

Cement

همه چیز در مورد  سیمان

سیمان
سیمان

سیمان های مصرفی در بتن عبارتند از سیمان های پرتلند پنج گانه و سیمان های ویژه .

تعاریف:

پرتلند(به انگلیسی: Portland):گرچه استفاده از سیمان (هیدرولیک و غیرهیدرولیک) به چندین هزار سال قبل بازمی‌گردد، اما اولین بار در سال ۱۸۲۴ میلادی ژوزف اسپین معمار بریتانیایی طرح اصلاحی خود را برای آهک هیدرولیک تحت عنوان سیمان پرتلند به ثبت رساند. وی نام پرتلند را به علت تشابه سیمان حاصل با رنگ کانسارهای آهکی جزیره پرتلند در انگلستان انتخاب کرد.

تعریف کلینکر (به انگلیسی: Clinker) :در تولید سیمان پرتلند، دانه‌های حرارت دیده‌ای است، که معمولاً ۳-۲۵ میلی‌متر(قطر) دارند و از حرارت دادن به سنگ آهک و آلومینیوم سیلیکات (خاک رس) در طی مرحله کوره سیمان بوجود می‌آیند.

سیمان های پرتلند

سیمان پرتلند، نوعی سیمان هیدرولیکی است که به طور عمده شامل Fe2O3،  Al2o3 ،sio2 ،CaO است. این اکسیدها عمدتا به صورت پیوند یافته در بتن وجود دارند. و

به منظور تنظیم و افزایش زمان گیرش سیمان پرتلند، کلینکر آن را به همراه مقدار مناسبی سنگ گچ یا سولفات کلسیم متبلور خام آسیاب میکنند.

 

انواع سیمان های پرتلند عبارتند از:

۱-سیمان پرتلند نوع(تیپ) یک « پ – ۱ » یا سیمان پرتلند معمولی، که با نماد ،(II) نشان داده میشود.سیمان پرتلند نوع یک ، خود به سه نوع«۱-۵۲۵» و «۱-۴۲۵» ،«۱-۳۲۵» تقسیم میشود.سیمان تیپ ۱، در مصارف معمولی که نیاز به سیمان با خواص ویژه نیست استفاده می گردد. و در ساخت پیاده رو، لوله های آب، روسازی جاده ها و امثالهم کاربرد دارد و در محیط هایی با خوردندگی بالا استفاده نمی شوند. این نوع سیمان در دو نوع سیمان فله و سیمان پاکتی ۵۰ کلیویی عرضه می گردد.

۲- سیمان پرتلند نوع(تیپ) دو « پ – ۲ » یا سیمان پرتلند اصلاح شده، که با نماد ،(II) نشان داده میشود. سیمان تیپ ۲، مقاومت فشاری کمتری نسبت به سیمان تیپ ۱ داراست اما دارای مقاومت خورندگی بیشتری است. سیمان تیپ ۲معمولا در مواردی که سطح خوردنگی متوسط مورد نظر است کاربرد دارد. سیمان تیپ ۲ کند تر از سیمان تیپ ۱ سفت می شود و حرارت کمتری هم در حین خشک شدن تولید می کند. و برای ساختمان حجیم توصیه شده و برای بتن ریزی در محیط های سرد توصیه نمی شود. این نوع سیمان در دو نوع سیمان فله و سیمان پاکتی ۵۰ کلیویی عرضه می گردد.

۳-سیمان پرتلند نوع(تیپ) سه « پ – ۳ » یا سیمان زود سخت شونده، که با نماد ، III نشان داده می شود.این سیمان مشابه سیمان تیپ ۱ می باشد. اما به دلیل اینکه آسیاب سیمان تیپ ۳ بسیار بیشتر و ریز تر از سیمان تیپ ۱ است، زود تر سفت می شود (به اصطلاح می گیرد). مصرف سیمان تیپ ۳ معمولا در فضاهای سرد و یا در مواقعی که قالب را زود جدا میکنند کاربرد دارد. این نوع سیمان در دو نوع سیمان فله و سیمان پاکتی ۵۰ کلیویی عرضه می گردد.

۴ -سیمان پرتلند نوع چهار « پ – ۴ » یا سیمان با حرارت زایی کم، که با نماد IV نشان داده می شود.سیمان تیپ ۴ کندگیر بوده و با سرع پایینی سفت می شود. این نوع سیمان حرارت کمتری در گرفتن تولید می کند. مصرف سیمان تیپ ۴ در جایی است که حرارت تولید شده بتن اهمیت زیادی دارد. سیمان تیپ ۴ در ساخت ساختمان های حجیم کاربرد دارد. علت این امر این است که در ساختمان های حجیم که حجم بتن بالاست، بالا رفتن حرارت می تواند آسیب رسان و حتی خطرناک باشد. به همین خاطر سیمان تیپ ۴ برای این مصارف مناسب است. این نوع سیمان در دو نوع سیمان فله و سیمان پاکتی ۵۰ کلیویی عرضه می گردد.

۵ -سیمان پرتلند نوع پنج « پ – ۵ » یا سیمان مقاوم در برابر سولفات، که با نماد V نشان داده می شود.سیمان تیپ ۵ که به سیمان ضد سولفات شناخته می شود ، معمولا در جاهایی که سازه در تماس مداوم با آب با املاح سولفات فراوان است استفاده می گردد. این نوع سیمان در دو نوع سیمان فله و سیمان پاکتی ۵۰ کلیویی عرضه می گردد.

سیمان
سیمان

سیمان های ویژه:

سیمان پرتلند سفید:

این سیمان، از آسیاب کردن کلینکر سیمان سفید با مقدار مناسبی سنگ گچ به دست میآید. میزان اکسید آهن و اکسید منیزیم در این نوع سیمان ناچیز است.

سیمان پرتلند رنگی

سیمان پرتلند رنگی ، از افزودن مواد رنگی معدنی بی اثر شیمیایی به سیمان پرتلند معمولی یا سفید به دست می آید. از سیمان پرتلند معمولی برای ساخت سیمان های پرتلند رنگی قرمز، قهوه ای و سیاه ، برای ساخت سیمان های به رنگ های دیگر، از سیمان سفید استفاده می شود. استفاده از این نوع سیمان به عنوان بتن سازه ای مجاز است.

این سیمان ها بیشتر جنبه تزئینی و آرایشی دارند و در نماسازی سیمانی و تولید بتن نمادار به مصرف می رسند

 

سیمان های پرتلند آمیخته:

سیمان پرتلند پوزولانی

تعریف پزولان (به انگلیسی: Pozzolan) :گونه‌ای خاکستر آتشفشانی ریزدانه‌است که در ساخت بتن کاربرد دارد.

سیمان پرتلند پوزولانی ، چسباننده ای هیدرولیکی است که مخلوط کامل ، یکنواخت و همگنی از سیمان پرتلند و پوزولان می باشد.سیمان های پرتلند آمیخته با پوزولان های طبیعی، به دو گروه سیمان پرتلند پوزولانی معمولی و سیمان پرتلند پوزولانی ویژه تقسیم بندی می شوند.

سیمان پرتلند پوزولانی معمولی ، دارای پوزولان به میزان حداقل ۵ و حداکثر ۱۵ درصد وزنی نشان داده می شود و برای مصارف عمومی در ساخت ملات می باشد. این نوع سیمان با نماد« پ .پ » یا بتن به کار میرود.سیمان پزولان در ساخت ملات و مصارف معمولی کاربرد دارد. به دلیل واکنش کند سیمان پزولانی، این سیمان در پروژه های حجیم و یا در محیط های گرم کاربرد زیادی دارد. همچنین سیمان پزولانی به دلیل آب اندازی کمتر باعث کم شدن ترک های سطحی می شود. این سیمان برای مصارف معمول مناسب است. این نوع سیمان در دو نوع سیمان فله پزولانی و سیمان پاکتی ۵۰ کلیویی پزولانی عرضه می گردد.

سیمان پرتلند پوزولانی ویژه ، دارای پوزولان به میزان بیش از ۱۵ درصد تا ۴۰ درصد وزنی است . این نوع سیمان با نماد« پ .پ .و » نشان داده میشود و معمولاً برای ساخت بتن های حجیم و نیز در مواردی که بتن تحت تهاجم شیمیایی قرار می گیرد به کار میرود. این نوع سیمان ، حرارت هیدراسیون کمی دارد، در برابر املاح شیمیایی مقاوم و مقاومت فشاری آن در روزهای اولیه (تا سه روز) کم است .

 

سیمان پرتلند روباره ای یا سربار ه ای

تعریف روباره یا سرباره (به انگلیسی: Slag) : محصولی مصنوعی و جانبی است، که به هنگام جداسازی آهن در کوره‌های ذوب آهن از ناخالصی‌های موجود در سنگ آهن به وجود می‌آید. سرباره ترکیبی از سیلیکات و اکسیدهای فلزی پیچیده‌است که پس از سرد شدن مواد ناخالص باقی می‌ماند. این ترکیب پس از گرفتن شکل جامد در مصارف گوناگون کاربرد دارد که اعم از سیمان‌های سرباره‌ای و مواد نسوز و پشم سریاره و بالاست راه آهن و مصالح زیرسازی جاده و مصالح سنگی آسفالت و بتن می‌باشد.این سیمان ، از آسیاب کردن ۱۵ تا ۹۵ درصد سرباره کوره آهنگدازی فعال و غیرکریستالی(آمورف )، با سیمان پرتلند به دست می آید. این نوع سیمان پایداری بیشتری در برابر سولفات ها دارد و بتن ساخته شده با آن ، نفوذپذیری کمتر و دوام بیشتری دارد. این نوع سیمان ، در مقایسه با سیمان پرتلند معمولی ، دیرگیرتر و حرارت هیدراسیون آن کمتر است.

سیمان بنایی

استفاده از این نوع سیمان در بتن و بتن آرمه مجاز نیست و از آن میتوان فقط در کارهای بنایی، درملات و مانند آن استفاده کرد.

 

سیمان
سیمان

ضوابط الزامی بسته بندی، حمل و نقل، انبار کردن و مصرف سیما نهای کیسه ای

۱) سیمان پرتلند باید در کیسه های مناسب ، مقاوم و قابل انعطاف بسته بندی شود، به گونه ای که رطوبت و مواد خارجی نتوانند به داخل آن نفوذ کنند و کیسه سیمان در هنگام حمل و نقل پاره نشود.

۲) مشخصات پاکت کاغذی سیمان های کیسه ای می باید مطابق با استاندارد ملّی ایران به شماره۴۵۴۳ باشد.استفاده از پاکت ها یا کیسه های نفوذپذیر در برابر رطوبت مجاز نیست.

۳) بر روی کیسه های سیمان باید نوع سیمان پرتلند (یک تا پنج ) و تاریخ تولید سیمان درج شود.در سیمان های نوع یک ، باید مقاومت سیمان نیز قید گردد.

۴) وزن اسمی هر کیسه سیمان پرتلند ۵۰ کیلوگرم می باشد.

۵) برای هر محموله وارد شده به کارگاه، مشخصات کارخانه و نوع سیمان و تاریخ تولید باید در برگ تحویل ثبت شده باشد.

۶) سیمان های کیسه ای باید بر اساس نوع به طور جداگانه در انبار نگهداری شوند، به گونه ای که امکان اشتباه آنها با هم وجود نداشته باشد.

۷) سیمان های کیسه ای باید بر روی کف خشک، که دست کم به اندازه ۱۰ سانی متر از سطح اطراف خود بالاتر باشد، قرار گیرند.

۸) شرایط انبار و ترتیب قرار دادن کیسه های سیمان در انبار باید به گونه ای باشد که کیسه ها، به ترتیب ورود به انبار مصرف شوند.

۹) در مناطق خشک ، حداکثر تعداد کیسه سیمان که می توان بر روی هم انبار کرد ۱۲ پاکت است ،مشروط بر اینکه ارتفاع کل آنها از ۱۸۰ سانتی متر تجاوز نکند. اعداد فوق در مناطق شرجی و با  رطوبت نسبی بیش از ۹۰ درصد به ترتیب ۸ پاکت و ۱۲۰ سانتی متر میباشد.

۱۰ ) در مناطق خشک، کیسه های سیمان باید نزدیک به یکدیگر، با فاصله ۵ تا ۸ سانتی متر از یکدیگر قرار داده شوند تا عبور جریان هوا از بین کیسه ها موجب خشک شدن سیمان بشود. در مناطق شرجی و با رطوبت نسبی بیش از ۹۰ درصد، کیسه های سیمان باید به یکدیگر چسبانیده شوند.

۱۱ ) کیسه های سیمان ، در همه مناطق، باید حداقل ۳۰ سانتی متر از دیوارها و ۶۰ سانتی متر از سقف فاصله داشته باشند.

۱۲ ) در مناطق و در فصل هایی که احتمال بارندگی وجود داشته باشد، کیسه های سیمان یا باید در انبارهای سرپوشیده نگهداری شود و یا اینکه روی آنها با ورقه های پلاستیکی پوشانیده شده و این ورقه ها به نحو کاملاً مطمئنی در اطراف پایدار و محکم شود. در این مناطق و در این فصل ها، درها، پنجره ها و سیستم های تهویه باید بسته نگه داشته شوند تا از جریان هوای مرطوب در انبار جلوگیری شود.

۱۳ ) سیمان های کیسه ای باید در مناطق با رطوبت نسبی بیش از ۹۰ %   ۴۵روز پس از تولید، و در سایر مناطق ۹۰ روز پس از تولید مصرف شوند و اگر بنا به دلایل غیرقابل اجتناب این امر میسر نشد، این سیمان ها باید قبل از مصرف مورد آزمایش قرار گیرند.

۱۴ ) سیمانی که به مدت زیاد انبار شود ممکن است به صورت کلوخه های فشرده در آید. اینگونه سیمان ها را باید با غلتانیدن پاکت ها بر روی کف اصلاح کرد تا به صورت پودر درآیند. در صورتی که با یک بار غلتانیدن ، کلوخه به پودر تبدیل شود آن را می توان مصرف کرد وگرنه قبل از مصرف باید تحت آزمایش های مندرج در فصل دهم قرار گیرد و ضوابط این فصل کنترل شود.

۱۵ ) سایر ضوابط نگهداری و مصرف سیمان، مطابق با استاندارد ملّی ایران ، به شماره ۲۷۶۱ می باشد.

 

سیمان و بتن
سیمان و بتن

ضوابط الزامی انبار کردن و مصرف سیمان های فله

۱) سیمان های فله ، باید در سیلو های استاندارد نگهداری شوند.

۲) سیلوهای سیمان و شالوده های آنها باید از نظرسازه ای محاسبه و طراحی شده باشند.

۳) سیلوهای سیمان باید مجهز به ترازنما، برای تعیین موقعیت تراز سیمان در داخل سیلو، و نیز دریچه ای در پایین برای میل زدن ، در صورت طاق زدن سیمان باشند.

۴) برای هر محموله وارد شده به کارگاه، مشخصات کارخانه و نوع سیمان و تاریخ تولید سیمان باید در برگ تحویل ثبت شده باشد.

۵) از آنجا که انتقال سیمان از مخزن کامیون به داخل سیلو به کمک هوای فشرده صورت می گیرد و در نتیجه سیمان به تدریج متورم می شود، نباید بیش از ۸۰ درصد ظرفیت اسمی سیلوها را پر کرد.

۶) سیمان های فله را باید براساس نوع آنها به طور جداگانه نگهداری کرد، به گونه ای که امکان اشتباه آنها با هم وجود نداشته باشد. نوع سیمان موجود در هر سیلو باید به نحو مناسبی مشخص شود.

۷) سیمان نگهداری شده در سیلو، باید حداکثر ۹۰ روز پس از تولید مصرف شود، و اگر بنا به دلایل غیر قابل اجتناب این امر امکان پذیر نشد، باید قبل از مصرف تحت آزمایش قرار گیرد.

۸) سایر مشخصات سیلوها و ضوابط نگهداری سیمان در آنها، مطابق با استاندارد ملّی ایران، به شماره ۲۷۶۱ می باشد.

قیمت سیمان

در خرداد ۹۷ حدود ۸ هزار تومان بوده است

در مهر ۹۷ حدود ۱۲ هزار تومان بوده است!

کارخانه های مشهور تولید سیمان در ایران

سیمان سمنان

سیمان بجنورد

سیمان نکا

سیمان هرمزگان

سیمان سپاهان

سیمان ارومیه

سیمان مازندران

سیمان شاهرود

سیمان شرق

سیمان سبزوار

 

منابع:

مبحث ۹ مقررات ملی ساختمان(طرح و اجرای ساختمانهای بتن آرمه) ص۱۱ تا ۱۶

آرشیو آمد

ویکی پدیا

 

گردآوری و تالیف توسط بخش معماری و شهرسازی ،مرکز هنری اجتماعی آمـد

Amadgp.ir

کپی با درج لینک مستقیم  بلامانع می باشد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Rating*