پاسیو

ضوابط فضای باز و پاسیو

patio
همه چیز در مورد فضای باز

مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان ایران ( الزامات عمومی ساختمان) :

 

حیاط
حیاط

تعاریف:

حیاط بیرونی: فضائی باز بیرون محدوده ساختمان است، که قسمت اعظم نورگیری ساختمان از آن تأمین می شود. نسبت سطوح حیاط و سطح زیربنای همکف، در مقررات طرح های توسعۀ شهری تعیین می شود.

حیاط خلوت: فضائی باز است، کوچک تر از حیاط بیرونی و معمولاً در منتهی الیه دیگر ساختمان که ممکن است در تمام عرض زمین و یا در قسمتی از آن قرار گیرد.

حیاط های داخلی:

پاسیو: فضائی باز است، که به وسیلۀ جداره هایی محصور شده و به طور معمول اضلاع آن در تمام ارتفاع ساختمان امتداد یافته، و وظیفۀ تأمین نور و تهویۀ بخشی از ساختمان را در طبقات بر عهده دارد.

گودال باغچه: فضائی باز در میان ساختمان قرار دارد و به طور معمول کف آن در سطحی پائین تر از تراز طبقه همکف قرارگرفته است و وظیفۀ تأمین نور و تهویۀ بخشی از ساختمان را بر عهده دارد.

حیاط مرکزی: فضائی باز در طبقه همکف ساختمان های گروه ۳ است که توسط احجام ساختمانی همان پلاک از دو طرف یا بیشتر محصور گردیده و با رعایت ضوابط طرح های توسعه شهری می تواند بعنوان حیاط اصلی محسوب گردد.

 

فضاهای باز

الزامات کلی

-فضاهای باز در تمام تصرف ها باید با الزامات این قسمت و مقررات اختصاصی هر تصرف منطبق باشند.

-کف تمام فضاهای باز باید دارای شیب بندی مناسب و سیستم دفع آب های سطحی باشند.

– فضاهای باز مجاور معبر عمومی باید با دیوار، نرده یا حصار فضای سبز از معبر عمومی جدا گردند.

– تمام سطوح دیوارهای جانبی حیاط ها و حیاط های داخلی یا خلوتی که در معرض دید قرار دارند، باید با مصالح و روشهای مناسب ایمن، بهداشتی و با دوام نماسازی شوند.

حیاط ها

– در تمام ساختمان های دارای بیشتر از یک واحد تصرف، باید دسترسی به حیاط بیرونی، به صورت راهرو یا پلکان مستقل از واحدها، برای تمام ساکنان و استفاده کنندگان ساختمان فراهم باشد.

 

حیاط های خلوت و پاسیوها

پاسیو
پاسیو

 

– در ساختمان های گروه ۴ و ۶ ،درصورتی که حیاط خلوت به معبر اصلی راه نداشته باشد و جایگاه های امدادرسانی تصرف ها در حیاط خلوت باشد، دسترسی به آن باید از طریق معبرمستقلی تأمین گردد. در سایر موارد، برای دسترسی به حیاط خلوت می توان از داخل ساختمان، و یا به صورت ویژه، از واحد یا واحدهایی که در طبقه همکف قرار دارند، استفاده نمود.

-در صورت مسقف شدن پاسیو با مصالح شفاف، درنظرگرفتن بازشوهای مناسب و کافی جهت تهویۀ طبیعی آن الزامی است.

– تمام حیاط های خلوت و پاسیوها باید دارای دسترسی مناسب جهت نظافت باشند.

– درصورتیکه طبقات زیرین ساختمان(زیرزمین یا همکف) به توقفگاه اختصاص داده شود، حیاط های خلوت یا پاسیوهایی که برای تأمین نور و تهویۀ اتاق ها و فضاهای قابل سکونت و اشتغال پیش بینی شده اند، نباید تا فضای توقفگاه ادامه یابند، مگر آنکه کاملاً به نحوی دوربندی شده باشند که امکان انتقال دود یا صدای توقفگاه به فضاهای اقامت و اشتغال وجود نداشته باشد.

قرارگیری نورگیر سقفی فاقد بازشو در حدفاصل توقفگاه و این حیاط ها، به شرط استفاده از مصالح غیرریزنده مقاوم در برابر ضربه و حرارت و آتش، بلامانع است.

 

-در ساختمان های گروه ۱ تا ۵ ،حیاط های خلوت یا پاسیوهایی که برای تأمین نور وتهویۀ فضاهای اقامت یا اشتغال در طبقات پیش بینی می شوند، باید دارای حداقل ۱۲ مترمربع مساحت با حداقل ۳ متر عرض باشند، مگر در مقررات اختصاصی تصرفی به گونه ای دیگر مطرح شده باشد.

– در ساختمان های گروه های ۱ تا ۵ ،اگر حیاط های خلوت یا پاسیوها فقط برای تأمین نور و تهویۀ آشپزخانه یا انبار در طبقات پیش بینی شوند، باید دارای حداقل ۶ مترمربع مساحت با حداقل ۲ متر عرض باشند، مگر در مقررات اختصاصی تصرفی به گونه ای دیگر مطرح شده باشد.

– در ساختمان های گروه ۱ تا ۵ واقع در زمین های با مساحت کمتر از ۲۰۰ مترمربع، مساحت الزامی حیاط خلوت یا پاسیو، با رعایت سایر الزامات مربوط به سطح و اندازه آنها در تصرف موردنظر، برای نورگیری فضاهای اقامت یا اشتغال، حداقل ۶ درصد مساحت زمین، و برای نورگیری آشپزخانه، حداقل ۳ درصد مساحت زمین، است.

– در ساختمان های گروه ۱ تا ۵ واقع در زمین های بزرگتر از ۲۰۰ مترمربع، عرض الزامی حیاط خلوت با رعایت مقررات سطح امدادرسانی، حداقل ۳ متر و در زمین های کمتر از ۲۰۰ متر مربع، حداقل ۲ متر است، مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرف ها به گونه ای دیگر بیان شده باشد.

-تعیین اندازه های مورد نیاز برای پاسیو با افزایش طبقات در ساختمان های گروه های۶ و ۷ ،ضمن رعایت سایر الزامات مربوط به سطح و اندازه آن ها در تصرف موردنظر، باید مطابق با نیازهای نورگیری تمام طبقات و به تشخیص مهندس طراح معماری و تأیید شهرداری یا سایر مراجع صدور پروانۀ ساختمان صورت گیرد.

– در مـواردی که فضاهایی از دو تصرف مستقل از یک حیاط خلوت یا پاسیو نور و هوا می گیرند، فاصلۀ دیوارهای پنجره های مقابل آنها از هم نباید در هیچ شرایطی کمتر از ۳ متر باشد. مگر آنکه در مقررات اختصاصی تصرف ها به گونه ای دیگر تعیین شده باشد.

– استفاده از پاسیو برای نورگیری و تهویۀ فضاها در ساختمانهای گروه ۸ ،تابع مقررات خاص ساختمانهای بلند است.

 

 

گودال باغچه
گودال باغچه

گودال باغچه ها

– در ساختمان های گروه ۳ ،حیاط های محصور به صورت گودال باغچه، در صورتی که به منظور تأمین نور و تهویۀ فضاهای سکونت و اشتغال در زیرزمین مورد استفاده قرار گیرند، باید دارای حداقل ۹ مترمربع مساحت و حداقل ۳ متر عرض باشند.

برای تامین نور و تهویۀ سایر فضاها، ابعاد گودال باغچه باید امکان تامین نور و تهویه مطابق الزامات آن فضاها و مقررات پاسیوها و حیاط های خلوت را فراهم نماید.

– مسقف نمودن گودال باغچه مجاز نیست.

– باید تمهیدات کافی برای هدایت و دفع نزولات جوی در کف گودال باغچه ها و دسترسی مناسب به منظور رسیدگی و نظافت آنها پیش بینی شده باشد.

 

-فضاها و عناصر واسط نورگیری و تهویه

الزامات کلی

– تمام فضاها و عناصر واسطی که برای رساندن نور و تهویۀ الزامی فضاهای قابل سکونت یا اشتغال ایجاد میشوند باید با الزامات این قسمت منطبق باشند.

– باید دسترسی مناسب به منظور رسیدگی و نظافت این فضاها و عناصر پیشبینی شده باشد.

-بدنه عناصر واسط باید با مصالح مناسب و مقاوم در برابر شرایط بیرونی پوشانده یا اندود شده باشد.

 

– مجراهای خارجی نور و هوا

– مجراهای خارجی نور و هوا که برای تامین نور و تهویۀ الزامی فضاها ایجاد میشوند نباید برای مقاصد دیگر مورد استفاده قرار گیرند.

– این مجراها باید حداقل ۱۵۰ سانتی متر عرض داشته باشند و با ارتفاع لازم در کنار دیوار خارجی در حیاط ها پیش بینی شوند.

– برای محاسبۀ سطح نورگیر فضاها در مجرای خارجی نور و هوا، تنها ارتفاع ۹۰ سانتی مترِ سطح نورگذر و یا بازشو در زیرِ ترازِ زمین محاسبه میشود.

– در صورتی که امکان عبور افراد یا وسایل نقلیه وجود داشته باشد، سطح فوقانی مجرای خارجی نور و هوا باید هم سطح زمین باشد و توسط شبکۀ فلزی مستحکم در برابر عبور افراد یا وسایل نقلیه و با رعایت ضوابط عبور افراد معلول پوشیده و حفاظت شود.

 

محفظه های آفتابگیر

– حداقل ۶۰ درصد سطح داخلی دیوارهای محفظۀ آفتابگیر باید از شیشۀ شفاف باشد.

– حداقل ۵۰ درصد از سطح شیشۀ الزامی محفظۀ آفتابگیر باید بازشو باشد.

– برای تأمین نور و تهویۀ الزامی یک فضای اقامت از طریق محفظۀ آفتابگیر، سطح شیشهای محفظۀ آفتابگیر نباید ازیک چهارم سطح کف محفظه به اضافۀ دو برابر سطح نورگذر

الزامی مابین محفظۀ آفتابگیر و فضای اقامتی که از طریق این محفظه نورگیری و تهویه می شود،کمتر باشد.

-نور و تهویۀ محفظۀ آفتابگیر نباید از محفظه یا فضای سرپوشیده دیگری تأمین شود.

-پنجره فضاهای بهداشتی و آشپزخانه نباید به آن محفظۀ آفتابگیر باز شود.

 

– در این محفظۀ آفتابگیر نباید تاسیسات گرمایشی یا سرمایشی که از انواع سوخت جامد، مایع یا گاز استفاده می کنند، یا دستگاه های هوادهی که نیاز به هوای تازه دارند نصب گردد، مگر آنکه تامین هوای تازه مورد نیاز آنها به صورت مستقیم از فضای باز فراهم شده باشد و تاسیسات یادشده به دودکش مناسب مطابق مقررات و استانداردهای مربوط مجهز باشند.

– برای کفسازی و پوشش دیوارها باید الزامات تعیین شده برای فضاهای نیمه باز رعایت شود.

– در صورتیکه کف محفظۀ آفتابگیر در ارتفاعی بیش از ۷۰/۰ متر از تراز زمین یا فضای باز مجاور قرار گیرد، تعبیه جانپناه به ارتفاع حداقل ۱۰/۱ متر الزامی است. در صورت نصب پنجره در ارتفاع کمتر از ۱۰/۱ متر، باید حفاظ مناسب تا این ارتفاع نصب گردد.

– شکل، مصالح و سایر مشخصات جانپناه و حفاظ باید مطابق ضوابط مندرج مقررات باشد.

 

 

 

از سری مقالات مقررات ملی ساختمان

کاری از بخش معماری و شهرسازی ،مرکز هنری اجتماعی آمـد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Rating*